شکستگی ها و اقدامات اولیه

نوشته ی : محمد والی نژاد

برگرفته از وب لاگ : یاد داشت های یک کوهنورد

آدس وب لاگ :

http://mohammadvalinejad.persianblog.ir/tag/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4

 

___________________________________________________________________

بندرت  پیش می آید که در طول سابقه کوهنوردی  یا حتی در شهر و یا در مسافرت  ودر جاده به موردی بر نخورده باشید که آرزو می کردید کاش کیف کمکهای اولیه مناسب و آموزشهای مناسب را داشتم و می دیدم تا در این شرایط خاص که فرد یا افراد مصدومی احتیاج به کمک دارند ،  به کمک آنها می رفتم.

هنگام بروز حادثه برای یاد گرفتن خیلی دیر می باشد. چه بسا مصدومانی که با انجام  کمک های امدادی اولیه مناسب حالشان به وخامت نمی رود.

به هر حال به دنبال فرصتی می گشتم تا در مورد آسیبهای احتمالی در کوه مطالبی بنویسم. ذکر خاطرات و تجربیات ، همچنین نکات پیشنهادی وانتقادی  شما بسیار مفید می باشد.منتظر شاخه گلهای سرختان هستم.! 

 بخش اول : آسیبهای استخوانی

تعریف : به ازبین رفتن پیوستگی وتداوم استخوانهای بدن ، شکستگی می گویند.

تقسیم بندگی شکستگی ها ؛

شکستگی باز : در این نوع شکستگی ، پوست روی قسمت شکسته ، آسیب دیده پاره می شود.زخم باز متعاقب این آسیب یا در اثر بیرون زدن استخوان از پوست ایجاد شده ویا ناشی از ضربه مستقیم برنده ای بوده که در زمان شکستگی به پوست وارد می گردد.

شکستگی باز بعلت از دست دادن زیاد خون وا حتمال بیشتر عفونت ، جدی تر و مهم تر هستند.

دیدن استخوان بیرون زده شده از پا یا دست همراه با فریاد های مصدوم  یقیقنا صحنه ای دلخراش می باشد. اما به یاد داشته باشید تنها در صورت حفظ خونسردی است که یه امدادگر می تواند وظایف خود را به نحو احسن انجام دهد.

شکستگی بسته یا ساده : در این شکستگی پوست پاره نشده و هیچ زخمی در کنار محل شکستگی و جود ندارد.

علائم و نشانه ها :

  1. تغییر شکل : همیشه رویت نمی شود . برای بررسی وجود تغییر شکل، قسمت صدمه دیده را با طرف مقابل که آسیب ندیده است ، مقایسه کنید .
  2. زخم باز: وقتی که تصادف شدیدی رخ داده است ، به فکر شکستگی باز باشید . در شکستگی باز ، زخم باز وجود دارد.
  3. حساسیت در اثر لمس ودرد: مصدوم هوشیار قادر به نشان دادن محل درد خواهد بود. اما یک روش برای مشخص کردن شکستگی ها ، لمس ملایم بدن در امتداد استخوانهاست . شکایت از درد یا حساس بودن از علایم قابل اعتماد شکستگی است.
  4. تورم  و کبودی محل شکستگی : بعلت خونریزی داخلی ایجاد می شود و به سرعت بعد از شکستگی اتفاق می افتد.
  5. ناتوانی در استفاده از عضو آسیب دیده : ناتوانی در بکار گیری عضو مصدوم باعث ایجاد وضعیت ضد درد در عضو صدمه دیده می شود ، زیرا وقتی حرکت منجر به درد می شود ، مصدوم در استفاده از آن عضو امتناع می ورزد. بنابراین بعضی وقتها مصدوم قادر است که با تحمل درد کم یا حتی بدون درد عضو را حرکت دهد.
  6. لمس فاصله  بین دو سر استخوان آسیب دیده و یا احساس بهم ساییده شدن دو سر شکستگی نشانه حتمی شکستگی است.

اقدامات و کمک های اولیه ؛

1- ABC  مصدوم را چک کنید و هر عامل تهدید کننده حیات را درمان کنید . شکستگی استخوان بندرت یک تهدید جدی برای زندگی محسوب می شود (مگر شکستگی های لگن یا ران یا ستون فقرات )

A  : باز بودن راههای هوایی

B  : برقراری تنفس

C  : برقراری جریان خون مناسب ( کنترل نبض ، کنترل خونریزی و...)

2- مصدوم را از نظر شوک بررسی و درمان کنید. شوک هر گونه اختلال در امر خونرسانی بدن می باشد که در مطالب بعدی به آن خواهم پرداخت.

3- مشخص کنید چه اتفاقی افتاده است و محل درد ، کرختی و سوزن سوزن کجاست ؟ 

4- لباسهای اطراف محل صدمه دیده ر ابه ملایمت کنار بزنید . در صورت لزوم با کسب اجازه مصدوم لباس را از محل درز آن ببرید و عضو مصدوم را از نظر تورم ، تغییر شکل ، حساسیت در اثر لمس ، داشتن وضعیت ضددرد و زخمهای باز بررسی کنید.

5 – خونریزی را بند آورید وتمام زخمها را قبل از آتل بندی بپوشانید . در شکستگی های باز ، تلاش نکنید تا انتهای استخوان در محل شکستگی را به زیر سطح پوست فشار دهید ، بلکه آنرا به طور ساده با پوشش استریل بپوشانید. 

6- عضو صدمه دیده را از لحاظ وجود نبض ، حس و قابلیت پر شدن عروق مویرگی ( از طریق فشردن بستر ناخنها و سپس رها کردن ) بررسی نمایید و قسمت آسیب دیده را با قسمت سالم مقایسه کنید.

این معاینه سریع از لحاظ عصبی وجریان خون بسیار مهم است. شکستگی ها می توانند به اعصاب آسیب برسانند. بابررسی حس ودرخواست از مصدوم برای خم کردن دست یا پا ، آسیب عصبی را بسنجید ، این آسیب به محل شکستگی بستگی دارد. 

7- اگر دست یا پای مصدوم سرد ، رنگ پریده وبدون نبض با شد و یا ازمراکز درمانی نیز بیش از 15 دقیقه فاصله داشتید ، از کشش دستی ملایم ( Traction  ) عضو آسیب دیده برای رفع گیر افتادن شریان در بین قطعات شکستگی استفاده کنید.  این مانور( کشش ملایم انتهای عضو شکسته ) را برای قراردادن استخوان جابجا شده در راستای طبیعی وبستن آتل کششی نیز استفاده می کنند.

اگردرد زیاد یا مقاومت نسبت به این کشش ملایم وجود داشت، قسمت شکسته را به همان حالت فقط اتل بندی کنید.

8- تمام شکستگی ها باید قبل از حرکت و انتقال مصدوم آتل بندی شوند. مگر اینکه این عمل زندگی مصدوم را در خطر بیندازد. هر گاه آتل بندی شکستگی مقدور باشد، مفاصل بالاو پایین محل شکستگی را به عنوان یک اصل بیحرکت سازید.

9- آتل بندی موجب جلو گیری از آسیب قطعات تیز استخوانهای شکسته به بافتهای نرم ، عروق خونی یا اعصاب می شود و با محدود ساختن حرکت محل شکستگی درد را کاهش می دهد. بخاطر داشته باشید که نوک انگشتان دست و پا را جهت بررسی جریان خون از آتل بیرون بگذارید، حتی اگر آنها داخل آتل باشند.

ابتکار و خلاقیت یکی از ویژگی های یک امدادگر خوب است . برای آتل بندی می توانید از باتوم ، کلنگ ، کیسه خواب ، شاخه درخت ، و حتی بستن عضو آسیب دیده به عضو سالم مجاور استفاده کرد.

 10- اگر مصدوم آسیبی در ستون فقرات داشت و آسیبهای دیگری نیز در اندامها رخ داده بود . رسیدگی به آسیبهای ستون فقرات در اولویت است. برای این کار مصدوم را به  Back board می بنیدیم و کاملا محکم می کنیم. انتقال ناصحیح مصدوم ستون فقراتی می تواند یک عمر حسرت وپشیمانی بدنبال بیاورد.

( هیچ گاه آن صحنه ها یی که مردم عادی در بم با زور مصدومین را از زیر اوار بیرون می کشیدند و موجبات قطع نخاع آنها می شدند را فراموش نمی کنم... آه  و افسوس !!....) 

11- برای بهبود تورم ودرد ، عضو صدمه دیده را بالاتر از قلب سطح قلب قرار دهید. استفاده از کیسه آب سرد به بهبود تورم ودرد کمک شایانی می کند. 

12- در صورت شک به وجود شکستگی ، آتل بندی ودیگر اقدامات لازم را مانند یک عضو شکسته بعمل آورید. 

13- مسکنها می توانند به کاهش درد  کمک کنند. البته به شدت توصیه می شود که تزریق مسکنها تنها با نظارت و تایید و در حضور پزشک انجام شود.